Co-active coaching model
CZTERY KAMIENIE WĘGIELNE MODELU
|
|
Podstawową tezą, Co-Active Coaching jest, że klienci znają odpowiedzi lub potrafią je znaleźć. Z punktu widzenia coacha nic nie jest złe lub uszkodzone, więc nie ma potrzeby naprawiania klienta. Coach nie dostarcza odpowiedzi, lecz zadaje pytania i przyjmuje rozwiązania. |
|
|
W relacji coachingowej plan działania pochodzi od klienta. Jest to jeden z najbardziej istotnych wyróżników, Co-Active Coaching. Klient kształtuje plan działania. Podczas gdy klient skupia się na zachodzących w jego życiu zmianach, trener pilnuje realizacji planu. Co-Active Coaching nie polega na diagnozie, poradzie lub rozwiązaniu problemu. W przypadku, Co-Active Coaching diagnoza coacha ogranicza się jedynie do przebiegu samego coachingu. Zadaniem coacha jest pomóc klientowi wyartykułować własne marzenia, pragnienia i aspiracje oraz umożliwić jasne dostrzeżenie misji, zamierzeń i celów, jak również wspierać w ich realizacji.. |
|
|
W trakcie każdej sesji coach stale dokonuje wyborów. Każda odpowiedź klienta dostarcza informacji o właściwym kierunku procesu. Świadomość płynności działań i podejmowanych tematów staje się drugą naturą doświadczonego coacha. Stale wyczuwa zagadnienia o największym znaczeniu i wybiera pytanie lub zadanie odpowiadające temu, co właśnie się pojawia. Jest to głębokie wsłuchiwanie się, głębiej niż przekazują to słowa, treść i logika prezentowanego tematu. Słuchanie z nastrojoną na bardzo wysoką czułość intuicją. Wyczuwanie i dostosowywanie się wymaga ogromnej elastyczności, woli natychmiastowej zmiany kierunku działania oraz akceptacji paradoksów lub jawnych sprzeczności. Coach musi być przygotowany na każdy temat, jaki w danym dniu klient uzna za najbardziej istotny. |
|
|
Co-Active Coaching rozpoznaje to, co może wydawać się oczywiste: decyzje, które podejmujemy są powiązane ze sobą. Klienci nie przeżywają swojego życia w odseparowanych przedziałach, występują, bowiem połączenia pomiędzy poszczególnymi aspektami życia. Wybór kariery może mieć wpływ na zdrowie, rodzinę i przyjaciół. Wybory dotyczące finansów wpływają na plany wakacyjne, edukację i emeryturę oraz vice versa. Prawie każdy wybór funkcjonuje w systemie możliwych wyborów rozciągających się na inne aspekty życia. Nawet, jeżeli sesja coachingowa skupia się na szczególnym aspekcie życia klienta pozostaje świadomość efektu domina. Elastyczność jest jedną z zalet, Co-Active Coaching. Ukryte pryncypia i konteksty pozwalają trenerom pracować z klientem nad każdą, nawet marginalną sferą życia. |
PLAN DZIAŁANIA KLIENTA SERCEM MODELU
Relacja, pomiędzy coachem a klientem istnieje jedynie w celu ukierunkowania planu działania klienta. Istnieją dwa sposoby myślenia o planie. Pierwszy funkcjonuje na poziomie ogólnego spojrzenia na życie klienta. Każdego dnia ludzie podejmują tuziny a nawet setki decyzji zmierzających do podjęcia lub zaniechania konkretnych działań. Podejmowane w ciągu dnia decyzje, bez względu na ich pozorna trywialność, przyczyniają się do osiągnięcia mniejszego lub większego stopnia spełnienia w życiu. Prowadzą nas w kierunku mniejszej lub większej równowagi życiowej. Wpływają na efektywność podejmowanych w naszym życiu działań. Plan działań klienta opiera się na trzech podstawowych pryncypiach – spełnieniu, równowadze i procesie. Pozostają one pryncypiami, ponieważ maja fundamentalne znaczenie, dla jakości naszego życia. Tak jak tlen, paliwo i ciepło są niezbędne dla ognia, te trzy pryncypia łączą się by tworzyć pełnię życia. W naszym modelu podstawę planu działania nazywamy planem Wielkie “A” – duża agenda.
Innym sposobem realizacji planu klienta jest spojrzenie przez pryzmat poszczególnych zagadnień poruszanych przez klienta w trakcie sesji. Klienci przynoszą różnego rodzaju tematy do przeanalizowania, ale bez względu na ich treść istnieje możliwość podporządkowania ich osiągnięciu spełnienia w życiu, życiowej równowadze lub lepszemu procesowi. Takie działanie nazywane jest planem Małe ”a” – mała agenda.
SPEŁNIENIE
Definicja spełniania, jaką przyjmuje klient jest zawsze niezwykle osobista. Może zawierać, szczególnie na początku, pozorne wyznaczniki sukcesu: świetną pracę, pieniądze, określony styl życia. Coaching doprowadzi w końcu do pogłębienia definicji spełnienia. Nie chodzi o zwiększanie stanu posiadania. Nie chodzi o to, co wypełnia kieszeń lub szafę klienta – chodzi o to, co wypełni serce i duszę klienta. Życie spełnione jest życiem wartościowym i to klienci wykreują własną definicję tego, co stanowi dla nich prawdziwą wartość. Czy jeżeli cenią podejmowanie ryzyka, to czy ich życie jest wystarczająco wypełnione przygodami? Czy jeżeli cenią sobie rodzinę to czy nie odbierają sobie czegoś poświęcając się zbytnio pracy? Jakie są osobiste wartości, które prezentują w pracy? Wybieranie wartości jest drogą do dokonywania życiowych wyborów. Kiedy wybory odpowiadają wartościom życie staje się bardziej satysfakcjonujące i kosztuje mniej wysiłku. Osiąganie podstawowych celów może być bardzo satysfakcjonujące – szczególnie, jako kryterium – większość klientów nie postrzega jednak takiego spełnienia, jako ostateczne. Na głębszym poziomie spełnienie stanowi odnalezienie i doświadczenie celu życia, osiągnięcie szczytu własnych możliwości.
RÓWNOWAGA
W dzisiejszych czasach, w obliczu tak wielu odpowiedzialności, atrakcyjnych możliwości, potrzeb i rozrywek, równowaga może wydawać się nierealnym snem. Jest to szczególnie ulotne w wypadku osób, które zgłaszają się na sesje coachingu. Są oni rozczarowani funkcjonowaniem na poziomie minimum istnienia; chcą oni więcej od życia i gotowi są dać więcej w zamian. Z namiętnością mogą oddawać się rzeczom dla nich ważnym, skupiać się na ich wypełnianiu tak mocno, że ta jedna dziedzina ich życia funkcjonuje doskonale, podczas gdy inne są zrujnowane. Rozumieją oni znaczenie równowagi i prawdopodobnie podejmowali już próby jej osiągnięcia – pełni dobrych chęci intensywniejszych ćwiczeń, brania wolnego, wznawiania kontaktów z przyjaciółmi – spostrzegali, że pomimo upływu czasu nic się nie zmieniło. Równowaga życiowa pozostawała zachwiana. Czasami ludzie są tak zrezygnowani brakiem równowagi, że staje się on życiową normą. To jest prawdziwym światem, w jakim przychodzi żyć. Występuje jeden jedyny sposób patrzenia na sprawę i tej perspektywy nie wygląda to dobrze. Jakkolwiek coaching dla uzyskania równowagi skupia się na poszerzaniu horyzontów, dodaje jednak więcej możliwości wyboru. W końcowym rozrachunku równowaga opiera się na dokonywaniu wyborów: mówieniu pewnym sprawom tak, a innym nie. Może stanowić to wyzwanie. Klienci często chcą mówić wielu sprawom w ich życiu - tak, bez pozostawiania im miejsca przez mówienie innym - nie. Taki impuls prowadzi do uczucia przytłoczenia i życie traci równowagę. Równowaga jest stanem płynnym, ponieważ życie toczy się dynamicznie. Większy sens ma, więc obserwowanie czy klienci dążą do osiągnięcia równowagi, czy wręcz przeciwnie, niż oferowanie równowagi, jako celu do osiągnięcia. Tak jak pory roku, równowaga jest najlepiej widoczna w długim okresie czasu. Jest to również zadanie długoterminowe, jakie trener zaobserwuje w tej lub innej formie w trakcie trwania relacji coachingowej.
PROCES
Proces jest stanem stałym. Czasami zdaje się być szalony, czasami pełen gracji. Ponieważ efektem coachingu jest osiąganie wyników, zarówno coach jak i klient może wpaść w pułapkę “wyników”- skupiając się całkowicie na osiąganiu celów i tracąc postrzeganie zachodzących zmian. Proces jest w rzeczywistości często porównywany z rzeką. Życie płynąc wkracza w okresy przyspieszenia, przełomów, jak i spokojnych, pozbawionych nadzwyczajnych wydarzeń dni. Pojawiają się jednak okresy dryfowania, utkwienia na mieliźnie służbowych obowiązków, wiry problemów osobistych i wycofywanie się na zdradzieckie bagna. Zdarza się powódź jak i susza. Zadaniem coacha jest zauważanie, wskazywanie i bycie z klientem gdziekolwiek znajduje się w swoim procesie. Trener jest po to by zachęcić, wesprzeć, prowadzić wśród skał, eskortować klienta w przeprawie przez ciemne wody, jak również celebrować jego umiejętności i sukcesy w nawigowaniu podczas pokonywania trudnych przejść. Coaching pozwala klientowi żyć pełniej w głębszych związkach, ze wszystkimi aspektami życia.
Co-Active Coaching obejmuje, więc cały ten obraz klienta: spełnienie, równowagę i proces. To one są rdzeniem w sercu coachingowego modelu. Razem tworzą ciepło i światło pełni życia.
ZAPROJEKTOWANE SPRZYMIERZENIE DLA UMOCNIENIA ŚRODOWISKA COACHINGOWEGO
Mając klienta w centrum modelu, Co-Active Coaching, otaczamy klienta i jego plan działania. To ochronne koło nazywamy zaprojektowanym sprzymierzeniem. W Co-Active Coaching kładziemy nacisk na coachingową zależność a nie na trenera. Klient i coach współpracują, aby zaprojektować sprzymierzenie, które sprosta potrzebom klienta. W rzeczywistości to klienci odgrywają najważniejszą rolę w określeniu sposobu coachingu. Zaangażowani są w proces tworzenia silnej relacji, która odpowiadać będzie stylowi ich pracy i nauki. Relacja ta jest uzależniona od sposobu komunikacji, jaki jest dla nich najlepszy. Proces tworzenia sprzymierzenia jest modelem wzajemnej odpowiedzialności klienta i trenera. Klienci dowiadują się, że sprawują kontrolę nad relacją i w końcowym rozrachunku nad zachodzącymi w ich życiu zmianami.PIĘĆ KONTEKSTÓW
Wizualnie, model coachingowy przedstawiony na diagramie, przedstawia pięcioramienną gwiazdę. Każde z jej ramion stanowi kontekst przynoszony przez coacha na sesje. Każde z nich jest punktem stycznym z klientem. Coach konsekwentnie czerpie z tych kontekstów podczas prowadzonych sesji. Z czasem i nabieraną praktyką, coach rozwija je w taki sam sposób, w jaki muzyk rozwija techniki muzyczne. Te pięć kontekstów jest zawsze w grze.
1. SŁUCHANIE
Oczywistym jest, że trener słucha słów klienta, śledząc tok coachingowej konwersacji. Najważniejszym jednak elementem sesji jest sięganie na głębsze poziomy. Jest to wsłuchiwanie się w znaczenie ukryte w każdej historii, podkreślanie procesu, tematu, który pogłębi naukę. Coach wsłuchuje się w wykreowaną przez klienta wizję, wartości i cele, ale również opory, obawy, możliwości i głos Sabotażysty, który pojawia się by sprzeciwić się zmianom, wskazać wady klienta i przedstawić wszelkie powody, dla których dana idea, bez względu, jaka jest, nie może zostać zrealizowana. Coach słucha symultanicznie, by określić, w jakim punkcie procesu znajduje się klient, gdzie zaburzona jest równowaga, by śledzić postępy w drodze do spełnienia.
2. INTUICJA
Poprzez słuchanie pod powierzchnią coach odnajduje miejsce gdzie zlewają się ważne i mniej ważne informacje. Intuicja jest rodzajem wiedzy, która rezyduje w tle i jest niewypowiedziana. Pozostaje w tle, ponieważ dla wielu ludzi jest zbyt trudna do uświadomienia. Nasza kultura nie uznaje intuicji, jako wiarygodnej podstawy wyciągania wniosków lub podejmowania decyzji, więc obawiamy się wyrażania tego, co nam ona podpowiada. Powstrzymujemy się w obawie przed ośmieszeniem. Pomimo tego jest ona jedną z najważniejszych darów, jaki trener wnosi do coachingu.
Otrzymujemy ogromną ilość informacji od klienta i w trakcie sesji łączymy je z informacjami zebranymi wcześniej, jak również doświadczeniem zdobytym nie tylko w, coachingu, ale w trakcie całego poruszania się w świecie. Dodajmy do tego jeszcze jeden czynnik: informacje płynące z intuicji. Możemy nie nazywać tego intuicją. Możemy określić to, jako myśl, przeczucie lub odczuwanie w trzewiach. Jakkolwiek jednak to będziemy nazywać, impuls pochodził będzie od intuicji. Dla większości coachów jest ona umiejętnością, która musi być ćwiczona i rozwijana. Jest ona trudna do przecenienia, ponieważ za każdym razem skupia więcej odczuć i informacji niż możemy kiedykolwiek świadomie przeanalizować.
3. ZACIEKAWIENE
Jedną z fundamentalnych zasad, Co-Active Coaching jest, że klienci są zdolni, pomysłowi i posiadają odpowiedzi na pytania. Zadaniem trenera jest ich zadawanie, by doprowadzić do procesu odkrywczego. Kontekst ciekawości daje ramy procesu uzyskiwania odpowiedzi i pobudzania wnikliwości. Ciekawość jest otwarta, gościnna, pojemna, przyjemna. Pomimo tego ma niezwykłą moc. Tak jak ciekawość naukowa, która zadaje najgłębsze pytania o sprawy, życie i wszechświat, tak ciekawość w coachingu pozwala coachowi i klientowi wejść w najgłębsze obszary życia klienta, ramię w ramię, po prostu szukając - ciekawi tego, co znajdą.
Ponieważ coach nie występuje w roli inkwizytora, ale stoi po stronie klienta w tym poszukiwaniu, może zadawać mocne pytania, które przełamią stare opory. Kiedy klienci uczą się bycia ciekawym swojego życia zmniejszają napięcie i obniżają ryzyko, chętniej zaglądają w ciemne miejsca i podejmują trudne tematy, ponieważ również ich są ciekawi.
4. NAPRZÓD I GŁĘBIEJ
Produktem wspólnej pracy są działanie i nauka. Te dwie siły łączą się by kreować zmiany. Ze względu na to, że pojęcie działania, które pcha klienta do przodu jest tak istotne dla celu coachingu często używamy “naprzód”, jako czasownika i mówimy, że jednym z celów procesu jest “pchnięcie działania klienta do przodu”. Inną siłą w pracy nad procesem zmiany człowieka jest nauka. Nie jest ona po prostu produktem działania: jest równą i uzupełniającą siłą. Nauka generuje nowe pokłady pomysłowości, rozszerzony zasięg możliwości i silniejsze podstawy dla zmian.
Jednym z powszechnych nieporozumień związanych z coachingiem jest to, że chodzi po prostu o zrobienie czegoś – działanie na wyższym poziomie. Z tego powodu coaching bywał porównywany ze zrzędzącym rodzicem, który spowoduje, że twoje łóżko będzie posłane, a praca domowa odrobiona. W niektórych organizacjach występuje wizerunek nauczyciela z linijką gotowego zmierzyć każdy twój błąd i wyznaczyć karę. Ale w coachingu nie chodzi po prostu o zrobienie czegoś, chodzi głównie o kontynuację nauki, szczególnie o to jak działanie przyczynia się do realizacji podstawowych pryncypiów. To powiązanie działania z nauką oraz podstawowe pryncypia są kluczem. Cytowane są słowa Gandhiego: „ Chodzi bardziej o życie niż zwiększanie jego tempa.” W ten sam sposób, chodzi bardziej o życie, przynajmniej, w Co-Active Coaching, niż o rozwój działania.
5. SAMO-ZARZĄDZANIE
W zależności od stopnia wierności planowi działania klienta, coach musi ustępować pola, co nie zawsze jest rzeczą łatwą. Samo-zarządzanie jest umiejętnością coacha pozostawiania z boku własnych opinii, preferencji, dumy, obrony oraz ego. Coach musi być “tam” z klientem, zatopiony w sytuację i walkę klienta, a nie “tu” zmagając się z własnymi osądami i myślami. Samo-zarządzanie znaczy rezygnowanie z dobrego wyglądu, własnych racji. Tym sposobem trener również modeluje umiejętność zarządzania osądami i opiniami własnymi i innych.
ROLA COACHA W MODELU
Coach jest rodzajem pośrednika zmian dającym im podstawę, bez świadomości rozwoju zdarzeń. Cele i plany, nowe ćwiczenia, nowe wzorce, każdego rodzaju osiągnięcia są częścią czekającej klienta pracy, wspomaganej jednak przez działanie trenera. Trener pozostaje katalizatorem, ważnym elementem w procesie przyspieszania zmian.
Jest to jednak coś więcej niż bierny udział. Co-Active Coaching to usługa wymagającą zaangażowania i obecności trenera. Bez względu na to czy trener pracuje z indywidualnym, prywatnym klientem, czy został zaangażowany do pracy z klientami wewnątrz jakiejś organizacji, wyczucie celu, nawet wyższego celu, jest stanowczo zasadniczym elementem. W świecie, Co-Active Coaching powiedzielibyśmy, że coaching istnieje by służyć wyższym celom klienta. Kiedy kierujemy się ku wyższym celom, kreujemy wprowadzanie transformacyjnych zmian w życiu klientów, ale również w rodzinach i organizacjach. Fale zmian wyższych celów klienta wprowadzane są w świat.
źródło: Coaches Training Insitutet
